Hoe kies je een boek dat jij zelf ook leuk vindt om voor te lezen

Voorlezen is een magische bezigheid. Het zorgt voor een band, prikkelt de fantasie en helpt kinderen beter Nederlands te leren.

Maar eerlijk is eerlijk: het kiezen van het juiste boek kan soms best lastig zijn.

Je wilt natuurlijk niet dat je na vijf minuten al moet zuchten omdat het verhaal saai is. Het geheim? Kies een boek dat jij zelf ook leuk vindt. In dit artikel lees je hoe je dat doet, zonder dat het een zoektocht wordt die eindeloos duurt.

Waarom jouw plezier belangrijker is dan je denkt

Je vraagt je misschien af: "Waarom zou ik een boek kiezen dat ik zelf leuk vind?

Het is toch voor het kind?" Dat klopt, maar er is een slimme reden waarom jouw enthousiasme telt. Als je zelf geniet van het verhaal, hoor je dat terug in je stem.

Je intonatie verandert, je lacht op het juiste moment en je leest niet als een robot. Kinderen voelen dat feilloos aan. Ze raken pas echt betrokken als ze merken dat jij het leuk vindt. Stel je voor: je leest een verhaal dat je saai vindt.

Dan gebeurt er iets vervelends. Je stem wordt monotoon, je haast je door de pagina’s heen en de magie verdwijnt.

Onderzoek toont aan dat kinderen meer opsteken van voorlezen als de lezer passie toont. Ze leren niet alleen nieuwe woorden, maar ontwikkelen ook een liefde voor lezen. Dus, gun jezelf het plezier van een goed verhaal. Het werkt aanstekelijk.

Ken je eigen smaak: Welk verhaal raakt jou?

Voordat je naar de boekwinkel rent, moet je even nadenken over wat je zelf graag leest of hoort.

Wat vind jij ontspannen? Wat boeit jou? Je hoeft geen literair hoogstandje te kiezen; het gaat erom dat het verhaal je pakt.

• Fantasie: Hou je van magische werelden, draken en toverspreuken? Denk aan series als Harry Potter of de klassieker De Hobbit. Deze werelden zijn vaak rijk en spannend.
• Avontuur: Zoek je actie en spanning? Verhalen met een missie of een gevaarlijke reis werken vaak goed. De Jungleboek is hier een perfect voorbeeld van.
• Mysterie: Vind je het leuk om raadsels op te lossen? De verhalen van Sherlock Holmes zijn nog steeds populair en zitten vol logica en spanning.
• Historisch: Hou je van vroeger? Verhalen die spelen in een ander tijdperk kunnen heel boeiend zijn, vol geschiedenis en avontuur.
• Realistisch: Soms is het fijn om te lezen over het echte leven, over vriendschap, emoties en herkenbare situaties.
• Humor: Niets is zo fijn als lachen tijdens het voorlezen. Kies een boek waar je zelf om moet grinniken, zoals prentenboeken van Shaun Tan of andere grappige verhalen.
• Natuur & Dieren: Voor de dierenliefhebbers zijn er prachtige verhalen over de natuur, zoals Watership Down (hoewel dat voor iets oudere kinderen is).

Denk aan de genres die jou aanspreken: Naast het genre is de toon belangrijk. Hou je van luchtig en vrolijk, of juist donker en mysterieus? Kies een thema dat bij jou past, zoals moed, vriendschap of familie. Als jij je verbonden voelt met het verhaal, draag je dat vanzelf over.

Rekening houden met de luisteraar

Oké, je eigen smaak telt, maar je moet wel rekening houden met wie er tegenover je zit. Een boek dat perfect is voor een kleuter, is waarschijnlijk te kinderachtig voor een tiener.

En een ingewikkeld verhaal is voor een kleuter vaak te moeilijk. Zoek de overlap tussen wat jij leuk vindt en wat het kind aankan. Voorlezen aan een groepje kinderen? Let op deze punten:

• Leeftijd: Baby’s en peuters houden van korte verhalen met veel herhaling. Oudere kinderen kunnen een langer verhaal met meerdere hoofdstukken wel aan.
• Woordenschat: Kies woorden die het kind al kent, of net iets moeilijker zijn om uit te dagen, maar niet té moeilijk. Te veel onbekende woorden zorgen voor frustratie.
• Interesses: Een kind dat gek is op auto’s zal sneller luisteren naar een verhaal over racewagens dan over bloemen.

De Nederlandse markt is groot. Er worden jaarlijks miljoenen kinderboeken verkocht.

Het aanbod is gigantisch, dus er is altijd wel een boek te vinden dat zowel bij jou als bij het kind past.

De praktische kant: Formaat, lengte en plaatjes

Een boek kiezen is ook een beetje rekenen. Hoeveel tijd heb je?

Een dik boek is misschien leuk, maar als je maar tien minuten de tijd hebt, werkt dat niet. Kijk naar deze elementen: De gemiddelde prentenboek heeft 32 pagina’s. Dat is een veilige maat.

• Lengte: Korte verhalen zijn ideaal voor bedtijd of als je weinig tijd hebt. Langere boeken zijn fijn voor een weekendmiddag.
• Hoofdstukken: Boeken met korte hoofdstukken zijn handig. Je kunt makkelijk stoppen na een hoofdstuk zonder midden in een zin te eindigen.
• Illustraties: Voor jonge kinderen zijn plaatjes essentieel. Ze helpen het verhaal te begrijpen en houden de aandacht vast. Voor oudere kinderen mogen de illustraties subtieler zijn.
• Lay-out: Een rustige pagina met voldoende witruimte maakt het lezen prettiger. Grote letters helpen, zeker als je zelf ook moe bent.

Maar voel je vrij om af te wijken. Een boek van 60 pagina’s kan ook prima als het verhaal blijft boeien.

De leesproef: Test het voordat je begint

Voordat je een heel boek uitleest, is het slim om een proef te doen.

Lees een hoofdstuk of een paar pagina’s hardop voor. Doe dit desnoods voor de spiegel of tegen een huisdier. Let op hoe je stem klinkt en houd rekening met de ideale duur van je voorleessessie.

Val je over woorden? Is de zinsbouw lastig om hardop te zeggen?

• Is het verhaal interessant genoeg om mijn aandacht vast te houden?
• Is de taal vloeiend of haper je voortdurend?
• Zou ik dit boek aanraden aan een vriend?

Vraag jezelf af: Als je merkt dat je jezelf verveelt tijdens het lezen, is dit boek waarschijnlijk niet de juiste keuze.

Stop er dan ook mee. Er zijn zoveel andere boeken.

Waar vind je de beste boeken?

Je hoeft niet ver te zoeken, maar je moet wel weten waar te kijken. Er zijn een paar gouden locaties.

• De Bibliotheek: Dit is de ideale plek om gratis te experimenteren. Je kunt boeken lenen, thuis uittesten en terugbrengen als het niks is. Ze hebben vaak lijsten met aanbevelingen per leeftijd.
• Boekwinkels: Fysieke winkels hebben vaak een mooi aanbod. Vraag gerust om advies aan het personeel. Zij weten vaak welke boeken nu populair zijn.
• Online: Websites als Bol.com hebben een enorm aanbod. Je kunt daar recensies lezen van andere ouders of lezers. Dat helpt om een inschatting te maken.
• Boekblogs en tijdschriften: Er zijn veel websites en bladen die boeken recenseren. Zo blijf je op de hoogte van nieuwe uitgaven.

Door slim te zoeken en vooral op je eigen gevoel af te gaan, vind je altijd een boek dat zorgt voor een fijn voorleesmoment, ook als je kiest voor voorlezen in een andere taal.

Het draait om de verbinding, en die begint bij een verhaal dat je zelf graag vertelt.