Kinderboeken over gevoel en emoties voor groep 1–4

Ken je dat? Je staat in de boekhandel, je kind ziet een boek met een felgekleurde dinosaurus op de voorkant en wil het per se hebben.

Tegelijkertijd loop je zelf te denken: "Hoe leer ik hem eigenlijk om boosheid of verdriet te begrijpen?" Vooral in de jonge groepen op school – groep 1, 2, 3 en 4 – gebeurt er ontzettend veel op het gebied van emoties. Kinderen groeien als kolen, maar hun woordenschat voor wat ze voelen, loopt vaak nog wat achter. Kinderboeken over gevoelens zijn hierin de perfecte hulpbron. Ze laten zien dat emoties normaal zijn en geven ouders en leerkrachten een handvat om hierover te praten.

In dit artikel neem ik je mee langs de leukste en meest waardevolle boeken over emoties die perfect zijn voor kinderen in de basisschoolleeftijd. We kijken niet alleen naar de verhaallijn, maar ook naar de manier waarop deze boeken kinderen helpen hun wereld te begrijpen.

Waarom boeken over gevoelens onmisbaar zijn

Vooral in groep 1 en 2 staat de sociaal-emotionele ontwikkeling centraal. Kinderen leren spelen met anderen, delen en omgaan met teleurstellingen.

Een boek over emoties is geen saaie les, maar een verhaal waarin ze zich herkennen. Het helpt ze om woorden te geven aan datgene wat er in hun hoofdje omgaat. Denk aan woorden als "verdrietig", "boos", "blij" of "bang". Door hierover voor te lezen, maak je het bespreekbaar zonder dat het zwaar of dreigend aanvoelt.

De boeken die we hieronder bespreken, zijn speciaal uitgekozen omdat ze aansluiten bij de belevingswereld van kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 9 jaar (groep 1 t/m 4). Ze zijn herkenbaar, hebben prachtige illustraties en bieden een veilige omgeving om emoties te verkennen.

De klassieker: "Ik voel me zo..." van Loesje

Als er één boek is dat je in de kast moet hebben staan, is het wel "Ik voel me zo..." van Loesje.

Dit boek is al jaren een hit onder ouders en leerkrachten. Het is eigenlijk een soort basisboek over gevoelens. De tekeningen zijn eenvoudig maar zeer effectief.

Het boek benoemt verschillende gevoelens en situaties die kinderen herkennen. Denk aan het gevoel dat je je alleen voelt, dat je iemand mist, of dat je juist heel blij bent omdat het zomer is.

Voor kinderen in groep 3 en 4 is dit boek ideaal omdat ze de teksten steeds beter kunnen lezen.

Voor de allerkleinsten in groep 1 en 2 werkt het vooral visueel. Het is een boek dat lang meegaat; je kunt het erbij pakken als een kind boos is, maar ook als het juist een feestje viert. Het normaliseert emoties op een manier die niet zweverig aanvoelt.

De Dikkie Dik-reeks: dagelijkse emoties in een jasje

Dikkie Dik is een personage dat al decennialang meegaat en nog steeds relevant is.

De verhalen zijn kort, herkenbaar en gaan over alledaagse situaties. Een kat die jaloers is, die boos wordt omdat hij zijn zin niet krijgt, of die juist troost zoekt. Omdat de verhalen zo dicht bij de belevingswereld van een kind staan, zijn ze perfect voor groep 1 en 2. De kracht van Dikkie Dik zit hem in de eenvoud.

De emoties zijn duidelijk af te lezen aan de tekeningen. Is Dikkie Dik boos?

Zijn ogen worden smal en zijn staart gaat omhoog. Is hij verdrietig?

Hij kruipt in een hoekje. Dit helpt kinderen om lichaamstaal te koppelen aan gevoelens. Bovendien zijn de boeken kort genoeg om voor te lezen voordat het kind naar bed gaat, wat rust brengt bij druk gedrag en de emoties van de dag.

"De boom van kleine Woe" – Verdriet en troost

Een absolute aanrader voor kinderen die te maken hebben met verdriet of verlies is "De boom van kleine Woe" van Ulf Stark.

Dit verhaal gaat over een jongen die een boom ontmoet die hem helpt omgaan met het verdriet om zijn overleden vader. Het is een prachtig, soms wat ingewikkelder verhaal, maar zeer geschikt voor groep 4 wanneer kinderen meer begrip krijgen voor complexere emoties. Wat dit boek zo waardevol maakt, is de manier waarop het troost biedt zonder te moraliseren.

Het laat zien dat verdriet er mag zijn en dat je troost kunt vinden in onverwachte vriendschappen. De illustraties zijn sfeervol en dragen bij aan de emotionele lading. Voor leerkrachten in groep 3 en 4 is dit een mooi startpunt voor een gesprek over verlies of afscheid nemen.

Prentenboeken voor de allerkleinsten (groep 1 en 2)

Voor de jongsten onder ons is het belangrijk dat emoties direct en visueel zijn. Een van de beste prentenboeken in dit genre is "Grote emoties" van Britta Teckentrup.

Dit boek is eigenlijk een zoekboek, maar het draait volledig om gezichten en gevoelens.

Door een kijkgaatje te gebruiken, kunnen kinderen ontdekken welk dier welke emotie voelt. Een ander fantastisch boek is "Het monster van de emoties" van Anna Llenas. Dit boek is een sensatie op scholen.

Het monster heeft allerlei kleuren en gevoelens in zich. Door het boek op een speciale manier open te vouwen, verandert het monster van uiterlijk.

Kinderen in groep 1 en 2 vinden dit magisch. Het leert ze dat je meerdere emoties tegelijk kunt voelen en dat dit oké is.

Boeken voor groep 3 en 4: steeds meer diepgang

Wanneer kinderen in groep 3 leren lezen, verandert de behoefte aan boeken. Ze willen niet alleen plaatjes kijken, maar ook verhalen begrijpen. Een boek dat hier perfect op inspeelt is "De waanzinnige boomhut" van Andy Griffiths.

Hoewel dit een humoristisch boek is, zitten er veel emoties in. De personages maken ruzie, helpen elkaar en lossen problemen op.

Het is een luchtige manier om sociale vaardigheden te oefenen. Een ander goed voorbeeld is "Juf Braaksel en de magische ring" vanachter het raam.

Nee, wacht, dat is een ander genre. Laten we ons richten op boeken die specifiek over gevoelens gaan. Denk aan de "Ridder Rode Hond" serie.

Hierin gaat het vaak over vriendschap en moed, maar ook over angst en het overwinnen van obstakels.

Deze verhalen zijn langer en spannender, wat perfect is voor kinderen die in groep 4 zitten en toe zijn aan een hoofdstukboek. Een specifieke aanrader voor groep 4 is "De Gorgels" van Jochem Myjer. Hoewel dit een fantasieverhaal is, draait het om moed en angsten overwinnen. De Gorgels beschermen kinderen tegen bangmakerij.

Het is een avontuurlijk boek dat kinderen stimuleert om hun angsten onder ogen te zien, iets wat in deze leeftijdsfase enorm belangrijk is. Zoek je meer mooie kinderboeken over vriendschap voor als ze straks naar groep 5 gaan?

Praktische tips voor het voorlezen

Het uitzoeken van een boek is stap één, maar hoe gebruik je het optimaal? Hieronder een paar tips die goed werken in de klas en thuis:

• Laat het boek zien: Voordat je begint met lezen, bekijk je samen de voorkant. Wat denk je dat het verhaal gaat worden? Welke emotie zie je?
• Benader de emotie: Als je een boek leest over boosheid, vraag dan: "Wanneer ben jij wel eens boos?" Dit activeert de eigen beleving.
• Gebruik de woorden: Probeer de woorden uit het boek te gebruiken in het dagelijks leven. Zeg niet alleen "niet huilen", maar "voel je je verdrietig?".
• Herhaling is key: Kinderen in groep 1 en 2 houden van herhaling. Hetzelfde boek vaker lezen helpt ze om de emotie beter te begrijpen en te verwerken.

De kracht van herkenning

Wat deze boeken zo speciaal maakt, is de herkenning. Een kind in groep 2 dat voor het eerst naar school gaat, voelt misschien spanning. Een kind in groep 4 dat ruzie maakt met een vriendje, voelt frustratie. Boeken laten zien: jij bent niet de enige die dit voelt. Iedereen voelt boosheid, verdriet en blijdschap.

Door te lezen over emoties, bouw je als ouder of leerkracht een brug naar het kind. Je praat niet over abstracte dingen, maar over de personages in het verhaal. Dat voelt veilig. En dat is precies wat kinderen in deze basischoolperiode nodig hebben: een veilige basis om hun emoties te leren kennen en te uiten.

Blijf op de hoogte

Ontvang de beste tips over Voorleesboeken voor jonge kinderen direct in je inbox.

Geen spam. Altijd afmelden mogelijk.

Aanmelden →

✓Aangemeld! Je ontvangt binnenkort een bevestiging.

Conclusie

Of je nu op zoek bent naar een prentenboek voor groep 1 of een hoofdstukboek voor groep 4, er is een enorme keuze aan kinderboeken over gevoelens. Van de eenvoudige plaatjes van Dikkie Dik tot de diepgaande verhalen van De boom van kleine Woe.

Deze boeken helpen kinderen niet alleen met lezen, maar vooral met leven.

Investeer in een paar goede boeken over emoties en leg ze op een makkelijk bereikbare plek in huis of in de klas. Ze zijn een geschenk voor de emotionele ontwikkeling van je kind, net als kinderboeken over faalangst en perfectionisme. En wie weet, misschien ontdek je zelf ook weer nieuwe gevoelens terwijl je voorleest.