Ken je Kikker al? Die kleine, groene kikker met die grote rugzak?
▶Inhoudsopgave
Het is een van de bekendste personages uit de Nederlandse kinderboeken. De serie van Max Velthuijs begon in 1995 en is sindsdien een echte klassieker.
De verhalen zijn simpel, maar raken keer op keer een gevoelige snaar. Of je nu 4 bent of 40, de boeken hebben iets magisch. In dit artikel lees je alles over de wereld van Kikker.
We zetten alle delen op een rijtje en geven je een leesadvies. Zo weet je precies welk boek je moet pakken.
Waarom Kikker zo bijzonder is
Max Velthuijs, de maker van Kikker, was een illustrator en ontwerper uit Amsterdam. Toen hij in 1995 begon met tekenen, had hij waarschijnlijk niet gedacht dat Kikker zo’n groot succes zou worden.
Het idee was simpel: een personage creëren waar iedereen zich mee kan identificeren.
Kikker is niet altijd stoer of slim. Hij is soms een beetje verward, hij heeft verdriet of hij is juist heel blij. Precies zoals echte mensen.
De tekenstijl van Velthuijs is heel herkenbaar. Hij gebruikt grote, duidelijke platen en maar een paar kleuren. Veel pastelkleuren, die een rustige sfeer geven. De teksten zijn kort.
Soms staat er maar één zin op een pagina. Die eenvoud is het geheim.
De boeken laten ruimte over voor de lezer. Je mag zelf nadenken over wat er gebeurt.
Het draait niet om een ingewikkeld verhaal, maar om het gevoel dat het boek je geeft. Het eerste boek, simpelweg ‘Kikker’ genoemd, verscheen in 1996 en was direct een hit.
De boeken van Kikker op volgorde
De serie bestaat inmiddels uit 23 officiële delen. De volgorde is chronologisch, maar je kunt de boeken ook los van elkaar lezen.
De vroege klassiekers (1996-2000)
Elk boek heeft een eigen thema, vaak iets uit de natuur of het dagelijks leven van een kind.
- Kikker (1996): Kikker staat op een plek waar hij niet verwacht was. Een verhaal over verdwaald zijn.
- Kikker en de zandkastiel (1997): Kikker bouwt iets moois, maar de zee spoelt het weg. Een verhaal over teleurstelling.
- Kikker en de regenboog (1998): Kikker wil weten waar de regenboog eindigt. Een zoektocht naar kleur.
- Kikker en de wind (1999): De wind waait hard en Kikker laat zich meedragen.
- Kikker en de boom (2000): Kikker beklimt een boom en ziet de wereld van bovenaf.
Ontdekken en verwonderen (2001-2008)
Hieronder vind je alle delen op een rijtje, vanaf het allereerste boek. De eerste boeken draaien vaak om de basis: weer, natuur en emoties. Later in de serie komen er meer avonturen bij.
- Kikker en de vlinder (2001): Kikker volgt een mooie vlinder door het gras.
- Kikker en de banaan (2002): Kikker vindt een banaan en vraagt zich af wat het is.
- Kikker en de regen (2003): Kikker houdt niet van regen, maar leert er langzaam mee omgaan.
- Kikker en de zon (2004): Kikker geniet van de warmte van de zon.
- Kikker en de maan (2005): Kikker kijkt ’s nachts naar de maan.
- Kikker en de sterren (2006): Kikker telt de sterren aan de hemel.
- Kikker en de bloem (2007): Kikker ruikt aan een bloem en ontdekt hoe fragiel die is.
- Kikker en de bus (2008): Kikker stapt voor het eerst in een bus.
Reizen en avontuur (2009-2016)
Kikker ontdekt de wereld om hem heen. In de latere delen gaat Kikker steeds verder van huis.
- Kikker en de trein (2009): Een ritje in de trein is een groot avontuur.
- Kikker en de boot (2010): Kikker vaart over het water.
- Kikker en de auto (2011): Kikker maakt een ritje in een auto.
- Kikker en de fiets (2012): Kikker leert fietsen.
- Kikker en de trampoline (2013): Kikker springt de lucht in.
- Kikker en de ballon (2014): Kikker stijgt op met een ballon.
- Kikker en de kermis (2015): Kikker bezoekt de kermis en ziet veel drukte.
- Kikker en de dierentuin (2016): Kikker kijkt zijn ogen uit in de dierentuin.
Hij ontdekt nieuwe vervoersmiddelen en plaatsen. Daarnaast is er een speciale heruitgave van Kikker en de regenboog verschenen in 2018, omdat dit verhaal zo geliefd is. De boeken zijn verkrijgbaar als hardcover, paperback en e-book. De gebonden versies zijn favoriet bij verzamelaars vanwege de prachtige illustraties.
De stijl en thema’s: Wat maakt het zo goed?
De kracht van Kikker zit ’m in de eenvoud. Velthuijs tekent met weinig lijnen, maar wel met veel gevoel. De kleuren zijn zacht en rustgevend.
De wereld van Kikker voelt veilig aan. Toch zijn de verhalen niet altijd vrolijk.
Kikker kan verdrietig zijn, of eenzaam. Hij kan boos worden of bang zijn.
Dit maakt het personage zo herkenbaar. De thema’s in de boeken zijn universeel. Het gaat over vriendschap, natuur en de seizoenen.
Maar ook over kleine problemen die voor kinderen groot kunnen voelen. Bijvoorbeeld als een zandkastiel instort of als je iemand mist.
Velthuijs behandelt deze onderwerpen zonder oordeel. Hij laat zien dat emoties er mogen zijn. De verhalen zijn open. Er is geen duidelijke moraal aan het einde. Dit stimuleert kinderen om zelf na te denken en te praten over wat ze hebben gelezen.
Leesadvies: Voor wie zijn de boeken?
De Kikker-boeken op volgorde zijn ideaal voor kinderen van 4 tot ongeveer 10 jaar.
De eenvoudige taal maakt het toegankelijk voor peuters en kleuters. Oudere kinderen kunnen de verhalen zelf lezen, maar ook nog genieten van de tekeningen en de sfeer. Leeftijd en niveau: Ook volwassenen vinden rust in de boeken.
- 4 tot 6 jaar: Ideaal om voor te lezen. De platen helpen bij het verhaal. De korte zinnen zijn makkelijk om te volgen.
- 6 tot 8 jaar: Kinderen die net leren lezen, kunnen de boeken zelf oppakken. De zinnen zijn kort en de letters groot.
- 8 jaar en ouder: Oudere kinderen en volwassenen lezen de boeken voor de rust en de diepere betekenis.
Ze zijn een perfect tegenwicht voor de drukte van alledag. Veel mensen herlezen de boeken om weer even te landen.
De impact op de Nederlandse kinderboekwereld
Kikker heeft de manier waarop we naar kinderboeken kijken veranderd. Vóór Kikker waren veel kinderboeken erg opvoedend of hadden ze een duidelijke les. Velthuijs brak hiermee.
Hij liet zien dat je een verhaal kunt vertellen zonder een boodschap op te leggen.
Dit heeft veel andere auteurs geïnspireerd. De serie heeft veel prijzen gewonnen, waaronder verschillende Gouden Prijzen voor Kinderboeken. De boeken zijn in meer dan 30 talen vertaald en verkocht in meer dan 50 landen.
Van Japan tot Amerika: Kikker spreekt overal aan. De personages zijn ook te zien op merchandise, zoals knuffels, posters en stickers. De culturele impact van Kikker is dus enorm, zowel in Nederland als ver daarbuiten.
Conclusie: Waarom je Kikker moet lezen
Max Velthuijs heeft met Kikker een tijdloze serie neergezet. De boeken zijn simpel, maar niet kinds. Ze begrijpen wat er in een kind omgaat.
De verhalen zijn zacht, maar wel eerlijk. Of je nu op zoek bent naar een boek voor een beginnende lezer, of zelf even tot rust wilt komen: Kikker is altijd een goede keuze.
De magie van Kikker zit ’m in de openheid. Er is geen goed of fout.
Er is alleen maar ruimte voor eigen gedachten. Het is een serie die blijft geven, keer op keer. Dus pak een deel, sla het open en laat je meenemen naar de wereld van Kikker.